Wat is een anti-allergeen matras?

Een anti-allergeen matras is een matras dat zo is ontworpen dat het minder gunstige omstandigheden biedt voor huisstofmijt, schimmels en bacterien. Dat klinkt simpel, maar de term is in de praktijk niet gereguleerd. Fabrikanten mogen elk matras "anti-allergeen" noemen, ook al heeft alleen de buitenhoes een behandeling ondergaan.

Er zijn twee niveaus van bescherming. Het eerste niveau is oppervlaktebescherming: een tijk die gewassen kan worden of behandeld is met een anti-microbieel middel. Dat helpt, maar mijt trekt zich terug in de kern zodra het oppervlak warm of vochtig wordt door wassingen. Het tweede niveau is kernbescherming: het matrasmateriaal zelf biedt weinig ruimte of voedingsstoffen voor mijt. Dat is de doorslaggevende eigenschap als je ernstige allergie of astma hebt.

Bij een anti-allergeen matras bij allergie en astma zoek je dus naar het tweede niveau. Dit artikel legt uit welke materialen dat bieden en waarop je let bij de aankoop.

Hoe veroorzaakt huisstofmijt slaapproblemen?

Huisstofmijt voedt zich met huidschilfers. Een gemiddeld mens verliest elke nacht tussen de 1 en 1,5 gram huidschilfers, waarvan een groot deel in het matras terechtkomt. Een doorsnee matras van drie jaar oud herbergt gemiddeld 100.000 tot 500.000 mijt, zo stelt het RIVM. De allergie-reactie wordt niet veroorzaakt door de mijt zelf, maar door de uitwerpselen van de mijt (Der p1 en Der p2 allergenen).

Die uitwerpselen zijn licht en worden bij het omdraaien of opstaan opgewerveld. Iemand met een allergie ademt ze direct in. De reactie: niezen, loopneus, jeukende ogen, maar ook voor mensen met astma een verhoogde kans op nachtelijke aanvallen of ochtendklachten. Astma-patienten rapporteren gemiddeld meer symptomen als ze in een hoog-mijt slaapomgeving slapen, aldus onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift Allergy (2019).

Koude en droge omstandigheden remmen de mijtgroei. Een slaapkamer van 18 graden Celsius en een luchtvochtigheid onder de 50 procent is minder gunstig voor mijt dan een warme, vochtige slaapkamer. Maar de kern van een gebruikt matras is bijna altijd warm en vochtig door lichaamstemperatuur en zweet, ongeacht de kamertemperatuur.

Wasbare tijk vs. kern: wat maakt het echte verschil?

Een wasbare tijk is een goede eerste stap, maar geen volledige oplossing. Wassen op 60 graden Celsius doodt mijt en verwijdert uitwerpselen van de buitenste laag. Maar de kern van het matras blijft onaangetast. Na het wassen en terugplaatsen van de tijk migreert de mijtpopulatie uit de kern terug naar de buitenlaag. Binnen vier tot acht weken is de buitenlaag opnieuw besmet.

Een kern met een gesloten celstructuur, zoals koudschuim met hoge dichtheid of latex, laat weinig ruimte voor mijtpenetratie. De mijt kan er simpelweg niet in doordringen. Traagschuim heeft een opener structuur en warmere temperatuur in de kern, wat het aantrekkelijker maakt als leefomgeving voor mijt dan koudschuim.

Vergelijking per kerntype

De tijk is een aanvulling op een goed kernmateriaal, niet een vervanging. Kies een matras met een wasbare tijk EN een koudschuim of latex kern voor de best mogelijke bescherming bij allergie en astma.

Welke materialen houden allergenen het best tegen?

Latex is het meest mijtresistente matrasmateriaal. Natuurlatex heeft van nature antimicrobiële eigenschappen en de gesloten celstructuur laat geen ruimte voor mijtpenetratie. Let wel op dat een klein percentage mensen (naar schatting 1 tot 6 procent van de bevolking) allergisch is voor latexeiwitten zelf. Overleg met een allergoloog als je al een latexallergie hebt of vermoedt. En een ander bijkomend nadeel van latex is is dat het minder goed ventileert en warmte vasthoud. Dus minder geschikt voor mensen die snel transpireren of het snel warm hebben in bed.

Koudschuim (HR-schuim) met een dichtheid van 30 kg/m3 of hoger is een goede tweede keus. De hoge dichtheid verkleint de porie-grootte zodanig dat mijt moeilijk kan doordringen. Goedkoper koudschuim met een dichtheid onder de 25 kg/m3 heeft een opener structuur en biedt minder bescherming.

Productkenmerken om op te letten bij aankoop

• Tijk: afneembaar en wasbaar op minimaal 60 graden
• Tijk: gesloten weefsel met kleine porien (kleiner dan 10 micrometer blokkeert mijtallergenen)
• Kern: latex of koudschuim met dichtheid 30 kg/m3 of hoger
• Certificering: OEKO-TEX Standard 100 garandeert afwezigheid van schadelijke stoffen
• Geen losse vullagen van polyester of katoen: die zijn moeilijk te wassen en bieden ruimte aan mijt

Het Kameo Flex Matras heeft een afneembare en wasbare tijk en een kern van koudschuim met hoge dichtheid, daarnaast is de hoes behandeld met HeiQ (extra hypoallergene behandeling). De combinatie maakt het een praktische keuze voor mensen met allergie of astma die toch willen genieten van een aanpasbaar slaapcomfort.

Extra maatregelen naast de matraskeuze

Een anti-allergeen matras lost het mijtprobleem voor een groot deel op, maar voor mensen met ernstige allergie of astma zijn aanvullende maatregelen verstandig. De slaapkamer als geheel draagt bij aan de mijtlast.

• Gebruik een matrashoes met een porie-grootte kleiner dan 10 micrometer als extra barriere bovenop het matras
• Was beddengoed elke week op 60 graden; dekbedden en kussens minstens eens per maand
• Verwijder vloerbedekking uit de slaapkamer: harde vloer (laminaat, parket) herbergt minder mijt dan tapijt
• Ventileer de slaapkamer dagelijks minimaal 10 minuten: frisse lucht verlaagt de luchtvochtigheid
• Gebruik een HEPA-luchtreiniger in de slaapkamer: die filtert allergenen uit de lucht die opgewerveld worden
• Zet de verwarming in de slaapkamer lager: bij 16 tot 18 graden groeit de mijtpopulatie trager

Combineer een goed matras met deze maatregelen en je reduceert de mijtlast in de slaapkamer met 80 tot 90 procent, zo blijkt uit gegevens van het Nederlands Astma Fonds. Dat merk je terug in betere nachten en minder ochtendklachten.

Veelgestelde vragen over anti-allergeen matrassen

Wat is een anti-allergeen matras precies?

Een anti-allergeen matras is een matras dat minder gunstige omstandigheden biedt voor huisstofmijt, schimmels en bacterien. De term is niet wettelijk beschermd, dus let bij de aankoop op concrete eigenschappen: een wasbare tijk en een kern van latex of koudschuim met hoge dichtheid.

Is een latexmatras beter dan koudschuim bij allergie?

Latex is het meest mijtresistente kernmateriaal dankzij de gesloten celstructuur en van nature antimicrobiële eigenschappen. Koudschuim met een dichtheid boven 30 kg/m3 is een goed alternatief. Let op: bij een latexallergie is koudschuim de betere keuze.

Op welke temperatuur moet ik de matrashoes wassen?

Was de matrashoes of tijk op minimaal 60 graden Celsius. Op deze temperatuur worden huisstofmijt gedood en worden allergene uitwerpselen effectief verwijderd. Wassen op 40 graden is onvoldoende: mijt overleeft lagere temperaturen zonder schade.

Helpt een anti-allergeen matras ook bij astma?

Ja. Huisstofmijt is een van de meest voorkomende triggers van nachtelijke astmaklachten. Een matras met lage mijtgevoeligheid vermindert de blootstelling aan Der p1 en Der p2 allergenen, wat direct bijdraagt aan minder astmasymptomen tijdens en na de slaap. Combineer dit met een HEPA-luchtreiniger voor het beste resultaat.

Hoe lang gaat een anti-allergeen matras mee?

Een kwalitatief matras gaat gemiddeld 8 tot 10 jaar mee. Na deze periode neemt de dichtheid van het schuim af en wordt de kern toegankelijker voor mijt, zelfs bij latex of koudschuim. Was de tijk tussendoor regelmatig en gebruik een matrashoes om de levensduur van de bescherming te verlengen.