Matrasbeschermer waterdicht: ademt hij, kraakt hij en wanneer heb je hem nodig?

Wanneer heb je een waterdichte matrasbeschermer echt nodig?

Je hebt een waterdichte matrasbeschermer echt nodig zodra er een reële kans is dat er vocht op je matras terechtkomt: bij bedplassen, urineverlies, nachtzweten, huisdieren in bed of een logeerbed dat je niet kent. Voor gewoon dagelijks gebruik zonder die situaties volstaat vaak een gewone katoenen molton, die vooral huidschilfers en stof opvangt maar geen vloeistof tegenhoudt.

• Zindelijk worden en bedplassen bij kinderen. In deze fase komt een ongelukje voor, ook als het al lang goed ging. Thuisarts.nl heeft een eigen pagina over bedplassen bij kinderen met uitleg en tips; wij geven daarover geen eigen advies, maar een waterdichte matrasbeschermer is in deze periode een praktische, geruststellende maatregel.
• Urineverlies. Thuisarts.nl heeft een eigen pagina over urineverlies met uitleg over oorzaken en behandelingen; voor je bed is een waterdichte matrasbeschermer daarnaast een praktisch hulpmiddel.
• Ziekte of herstelperiode. Tijdelijk meer kans op transpireren of morsen, bijvoorbeeld bij koorts.
• Nachtzweten. Sommige mensen zweten 's nachts flink, ongeacht de oorzaak; een beschermer voorkomt dat dit in het matras trekt.
• Huisdieren in bed. Vacht, poten en af en toe een ongelukje vragen om een afwasbare laag.
• Logeerbed of vakantiehuisje. Je weet niet wie er allemaal in slaapt of heeft geslapen; een waterdichte laag is dan een simpele voorzorgsmaatregel.

Waterdicht of niet: wat is het verschil met een molton en een ademende beschermer?

Het verschil tussen een molton en een waterdichte matrasbeschermer zit in de laag die vocht al dan niet tegenhoudt: een molton is een gewoven of gebreide stoffen laag zonder waterdichte coating, terwijl een waterdichte beschermer een extra laag heeft die vloeistof blokkeert. Een molton beschermt tegen zweet dat in de stof trekt, stof en huidschilfers, maar niet tegen een grote plas of gemorst glas water. Een waterdichte beschermer doet dat wel, met als afweging dat de waterdichte laag invloed heeft op hoe warm en hoe stil het beschermerslaagje aanvoelt.

Twijfel je nog of je überhaupt een matrasbeschermer nodig hebt, los van waterdicht of niet, dan is ons artikel over matrasbeschermers in het algemeen de plek om te beginnen. Hier gaan we ervan uit dat je al weet dat je een beschermer wilt en focussen we op de vraag waterdicht: ademt hij, kraakt hij, en welke past bij jouw situatie.

Ademt een waterdichte matrasbeschermer?

Een waterdichte matrasbeschermer kan wel degelijk ademen, mits hij een dampdoorlatend membraan gebruikt in plaats van een volledig dichte laag. Er zijn twee hoofdtypen waterdichte lagen, en het verschil daartussen bepaalt grotendeels of je erop gaat zweten.

• Een dichte laag (vaak PVC of ander plastic). Deze laat geen water door, in geen enkele richting: vloeistof niet naar binnen, maar ook lichaamsdamp niet naar buiten. Dat voelt al snel warm en vochtig aan, vooral als je zelf ook nog transpireert.
• Een ademend membraan (meestal PU, polyurethaan) op een stoffen laag. Deze houdt vloeistof van boven tegen, maar laat waterdamp van je lichaam wel naar buiten. Je merkt daardoor minder van de waterdichte laag, al kan ook een membraan wat warmte vasthouden; de stoffen laag erboven bepaalt grotendeels hoe het aanvoelt.

Waarom dit ertoe doet: lig je op een dichte laag, dan bouw je warmte en vocht op onder je laken. Dat voelt niet alleen minder comfortabel, het kan ook het effect van een ventilerend matras deels tenietdoen, omdat de luchtcirculatie tussen jou en het matras wordt geblokkeerd door de plastic laag. Sleep Foundation merkt in hun overzicht van matrasbeschermers op dat veel waterdichte beschermers wat warm slapen doordat het membraan lichaamswarmte vasthoudt, en dat een ademende, vochtafvoerende bovenlaag van katoen of bamboeviscose dat deels compenseert. Een dun membraan onder badstof, katoen of tencel voelt daardoor merkbaar frisser dan een dichte plastic laag, terwijl de beschermende werking tegen vocht van bovenaf hetzelfde blijft.

Waarom kraakt of ritselt een matrasbeschermer, en hoe voorkom je dat?

Een matrasbeschermer kraakt of ritselt vooral als de waterdichte laag dik, stijf en strak gespannen is, zoals bij een goedkope, volledig plastic hoes. Het geluid ontstaat doordat de plastic laag bij elke beweging tegen zichzelf of tegen het laken wrijft.

• Kies badstof of jersey met een dun membraan. Een dikke, dichte plastic laag maakt het meeste geluid; een dun membraan onder een zachte stof is veel stiller.
• Was de beschermer eerst een keer voor gebruik. Sommige membranen worden na de eerste wasbeurt soepeler en dus stiller.
• Droog niet op hoge temperatuur in de droger. Hoge hitte kan het membraan stugger maken, wat het kraakgeluid juist kan verergeren. Volg het wasetiket.
• Let op de pasvorm. Een beschermer die te strak om het matras zit, geeft eerder een ritselend geluid dan een die goed past met wat speling in het elastiek.

Welke soort matrasbeschermer past bij welke situatie?

De wasadviezen in bovenstaande tabel zijn een indicatie: check altijd het waslabel van jouw exemplaar voordat je hem wast of in de droger stopt.

Hoe was je een waterdichte matrasbeschermer zonder de coating te beschadigen?

Was een waterdichte matrasbeschermer op een milde temperatuur zonder wasverzachter en droog hem bij voorkeur aan de lucht of op lage temperatuur in de droger, om het membraan niet te beschadigen. Wasverzachter kan een laagje op het membraan achterlaten waardoor het minder goed werkt, en te hoge temperaturen kunnen de coating aantasten of doen scheuren. De volledige stappen voor het wassen van een molton en matrasbeschermer, inclusief hoe vaak je dat het best doet, lees je in ons artikel over molton en matrasbeschermer wassen.

Waar let je op bij het kiezen van een waterdichte matrasbeschermer?

• Maat en hoekhoogte. Meet de hoogte van je matras, en tel daar eventueel de hoogte van een topper bij op als de beschermer daaromheen moet passen. Een beschermer die te laag is, schiet los; een die te hoog is, gaat plooien.
• Rondom elastiek. Voor een goede pasvorm zonder verschuiven tijdens het slapen.
• Membraan aan de onderzijde. Zorg dat de waterdichte laag daadwerkelijk aan de kant zit die vocht moet tegenhouden; bij sommige varianten is dat duidelijk aangegeven op het label.
• Twee stuks voor wisselen. Praktisch bij bedplassen of frequent gebruik, zodat je altijd een schone beschermer achter de hand hebt terwijl de andere wast en droogt.

Voor het verschil tussen een molton, een matrasbeschermer en een topper, en wanneer je welke nodig hebt, lees je meer in ons artikel over dat onderscheid. En let op je matrasgarantie: matrasfabrikanten dekken vlekken en geuren meestal niet onder de garantie, dus een goede beschermer beschermt niet alleen je matras, maar ook je garantie.

Mythe versus feit, en de fouten die het vaakst gemaakt worden

Mythe versus feit

Veelgemaakte fouten

• Verkeerde hoekhoogte kiezen. Te laag schiet los, te hoog gaat plooien; meet eerst je matras.
• In de droger op hoge temperatuur. Kan het waterdichte membraan beschadigen; volg het wasetiket.
• Wasverzachter gebruiken. Kan de werking van het membraan verminderen.
• De beschermer onder een molton leggen in plaats van erboven. De volgorde matras, waterdichte beschermer, molton of laken werkt beter dan andersom.
• Denken dat het matras nooit meer gelucht hoeft. Ook met een goede beschermer is het verstandig het bed regelmatig open te slaan zodat vocht kan verdampen.

Veelgestelde vragen

Is een waterdichte matrasbeschermer nodig?

Dat hangt af van je situatie. Bij bedplassen, urineverlies, nachtzweten, huisdieren in bed of een logeerbed is een waterdichte matrasbeschermer een praktische en verstandige keuze, omdat vocht dan een reële kans heeft om in je matras te trekken. Voor gewoon dagelijks gebruik zonder die situaties is een waterdichte laag niet per se nodig; dan volstaat vaak een gewone katoenen molton, die stof en huidschilfers opvangt maar niet bedoeld is om vloeistof tegen te houden. Kies bewust op basis van je eigen situatie in plaats van standaard voor de zwaarste variant.

Zweet je meer onder een waterdichte matrasbeschermer?

Dat hangt volledig af van het type. Onder een volledig dichte plastic laag zweet je inderdaad sneller, omdat die laag geen lichaamsdamp doorlaat en warmte en vocht vasthoudt. Onder een waterdichte beschermer met een ademend membraan, meestal van polyurethaan, op een stoffen laag zoals badstof of tencel merk je daar veel minder van: die laat waterdamp wel naar buiten terwijl hij vloeistof van bovenaf blokkeert. Kies daarom bewust voor een ademende variant als je snel warm slaapt of al gauw transpireert.

Waarom kraakt mijn matrasbeschermer?

Een matrasbeschermer kraakt meestal doordat de waterdichte laag dik, stijf en strak gespannen is, zoals bij een volledig plastic hoes. Bij elke beweging wrijft die laag tegen zichzelf of tegen het laken, wat het geluid veroorzaakt. Een beschermer met een dun membraan onder badstof of jersey is aanzienlijk stiller. Ook helpt het om de beschermer een keer te wassen voor gebruik, hem niet op hoge temperatuur te drogen en te zorgen dat hij goed en niet te strak om het matras past.

Welke matrasbeschermer is goed bij bedplassen?

Bij bedplassen is een waterdichte beschermer met een ademend membraan op badstof de meest praktische keuze: die houdt vocht tegen zonder dat het kind of de volwassene er warm en klam van gaat liggen. Let op een goede hoekhoogte zodat de beschermer niet losschiet tijdens het slapen, en overweeg twee exemplaren zodat je altijd een schone achter de hand hebt terwijl de ander wast. Voor meer informatie over bedplassen bij kinderen verwijzen we naar de pagina van Thuisarts.nl, wij geven daarover zelf geen medisch advies.