Dekbed wassen: thuis of naar de stomerij, en hoe vaak?

Mag je dekbed in de wasmachine? Eerst het etiket

Of je dekbed thuis in de wasmachine mag, staat op het etiket, meestal in een hoek of langs de zoom. Sleep Foundation zet dat als eerste stap: haal het overtrek eraf en zoek de wasinstructies op, en kun je het etiket niet meer vinden, kijk dan op de website van de maker. Het etiket beantwoordt vier vragen: mag het in de machine, op welke temperatuur, mag het in de droger en is professionele reiniging nodig. De vulling bepaalt grotendeels het antwoord. Onderstaande tabel is een indicatie van wat gangbaar is; het etiket van jouw dekbed gaat altijd voor.

Een 4-seizoenendekbed heeft een praktisch voordeel: de twee losse delen zijn elk dunner en passen daardoor vaker in een gewone trommel dan één dik winterdekbed. Weet je niet precies wat voor vulling je hebt of welke voor jou het fijnst is, lees dan ons artikel over dons of synthetisch. Daarin staat ook waarom de vraag hoe heet je een dekbed kunt wassen meeweegt bij een huisstofmijtallergie.

Past een dekbed in je wasmachine?

Een eenpersoons synthetisch dekbed past vaak in een gewone wasmachine, maar een tweepersoons en zeker een lits-jumeaux dekbed vaak niet. De maatstaf is niet of je het dekbed erin gepropt krijgt, maar of het in de trommel nog los kan bewegen. Sleep Foundation adviseert een dekbed alleen in de machine te doen, zonder andere was erbij, en een machine met een grote trommel te gebruiken. Voor dons noemt Sleep Foundation een voorlader met grote trommel het meest geschikt, omdat een dekbed zich in een bovenlader om het midden kan wikkelen en dan scheef wast of scheurt.

Een te volle trommel geeft drie problemen: het dekbed wordt niet overal nat en schoon, het wasmiddel spoelt er niet goed uit en de machine krijgt een zware, natte lading te verwerken. Kijk in de handleiding van je wasmachine hoeveel kilo droge was de trommel aankan en of er een dekbedprogramma op zit. Twijfel je, doe dan de test: past het droge dekbed er alleen in als je hard moet duwen, dan is de trommel te klein.

Dan heb je twee alternatieven:

• Een wasserette. Daar staan vaak wasmachines en drogers met een veel grotere trommel. Neem je eigen milde wasmiddel mee en reken erop dat drogen ook daar meerdere rondes kost.
• Een stomerij of wasserij. Veel stomerijen nemen dekbedden aan. Vraag welke methode ze gebruiken. Sleep Foundation raadt traditionele chemische reiniging af voor dons, omdat de middelen de donsvlokjes kunnen beschadigen, en adviseert een dienst die dons met water reinigt. Vraag ook hoe lang het duurt; je hebt het dekbed intussen niet.

Hoe was en droog je een dekbed thuis, stap voor stap?

Thuis was je een dekbed los in de trommel, op een fijnwas- of dekbedprogramma, met weinig mild wasmiddel en een extra spoelbeurt, en droog je het daarna tot het echt helemaal droog is. Deze volgorde houdt vulling en naden heel:

1. Haal het overtrek eraf en lees het etiket. Controleer ook de naden en de stof op gaatjes; vulling die ontsnapt, verstopt je machine.
2. Behandel vlekken voor. Duw de vulling bij de vlek opzij, zodat alleen de stof nat wordt, en wrijf er zacht een beetje wasmiddel in. Sleep Foundation adviseert dat tien tot twintig minuten te laten inwerken.
3. Leg het dekbed los en gelijkmatig in de trommel, zonder andere was erbij en zonder dat het gedraaid of opgepropt zit.
4. Gebruik weinig mild wasmiddel. Geen wasverzachter en geen bleekmiddel: wasverzachter laat vezels en dons plakken, bleek tast vulling en stof aan. Voor dons is een speciaal donswasmiddel het veiligst.
5. Kies de temperatuur en het programma van het etiket. Staat er alleen dat het in de machine mag, kies dan fijnwas en lauw tot warm water.
6. Zet een extra spoelbeurt aan, zodat er geen zeepresten in de vulling achterblijven.
7. Droog in de droger op lage temperatuur met droogballen. Een paar droogballen of schone tennisballen slaan de vulling los. Schud het dekbed tussen de rondes uit om klonten te breken. Sleep Foundation noemt voor een donzen dekbed al snel twee tot vier uur op lage temperatuur, afhankelijk van de maat.
8. Controleer of het overal droog is. Voel in het midden en in de hoeken, en ruik eraan. Klam of een geur van nat dons betekent: nog een ronde.

Is luchten een goed alternatief voor wassen?

Luchten vervangt het wassen niet, maar het is een goede tussenstap die de tijd tot de volgende wasbeurt verlengt. Een dekbed neemt elke nacht wat vocht op. Door het 's ochtends terug te slaan naar het voeteneinde kan dat vocht verdampen; Thuisarts en het Longfonds geven dat advies juist bij een huisstofmijtallergie, samen met dagelijks ventileren.

• Dagelijks: dekbed openslaan en het raam of ventilatierooster open.
• Af en toe: het dekbed zonder overtrek buiten over de balustrade of een rek hangen op een droge dag, en goed uitschudden zodat de vulling weer lucht krijgt.
• Bij wisseling van seizoen: een dekbed dat een tijd in de kast heeft gelegen eerst luchten voordat het op bed gaat.

Heb je hooikoorts, lucht dan niet buiten in het pollenseizoen. En berg een dekbed dat je even niet gebruikt op in een ademende katoenen hoes of zak; Sleep Foundation raadt plastic en vacuümzakken voor dons af, omdat die vocht kunnen vasthouden.

Hoe vaak moet je een dekbed wassen?

Een dekbed waar je altijd een overtrek om gebruikt, was je als richtlijn één à twee keer per jaar. Het overtrek vangt het meeste zweet, huidvet en stof op en gaat zelf veel vaker in de was, meestal elke één tot twee weken. Sleep Foundation hanteert voor donzen dekbedden met overtrek hetzelfde ritme van één à twee keer per jaar, en waarschuwt dat te vaak wassen dons juist volume en levensduur kost.

In deze situaties is vaker verstandig:

• Huisstofmijtallergie. Thuisarts adviseert dekbedden om de zes weken op 60 graden te wassen. Dat lukt alleen met een dekbed dat die temperatuur verdraagt; bij veel synthetische dekbedden kan het, bij dons, wol en zijde meestal niet. Wat verder helpt, lees je in ons artikel over huisstofmijt in je matras. Houden je klachten aan, bespreek ze dan met je huisarts.
• Nachtzweten. Zweet je veel, dan trekt er meer vocht door het overtrek heen. Sleep Foundation noemt voor die situatie een wasbeurt om de drie tot zes maanden. Vaak helpt het ook om naar een dunner of koeler dekbed te kijken; welke materialen daarbij helpen, lees je in ons artikel over koel beddengoed. Zweet je 's nachts veel zonder duidelijke oorzaak, bespreek dat dan met je huisarts.
• Huisdieren op bed of een dekbed zonder overtrek. Meer haren en vuil, dus vaker wassen of plaatselijk reinigen.
• Na een ongelukje of ziekte. Dan was je het dekbed direct, of laat je het reinigen als thuis wassen niet mag.

Hoe merk je dat een dekbed op is?

Een dekbed is op als het na een goede was- en droogbeurt niet meer bol en gelijkmatig wordt. Wassen maakt schoon, maar geeft een platgeslapen of samengeklonterde vulling geen nieuw leven. Signalen om op te letten:

• De vulling ligt in klonten of is naar de randen en hoeken geschoven, ook na uitschudden.
• Je voelt koude plekken of ziet dat het licht door dunne stukken heen schijnt.
• Het dekbed is duidelijk platter en minder warm dan vroeger.
• Er blijft een muffe geur hangen, of er zitten vlekken die na wassen niet meer weggaan.
• Veertjes, dons of vezels prikken door de stof of lopen eruit.

Vervang je je dekbed, kies dan meteen de juiste warmte voor je slaapkamer en seizoen. Hoe TOG-waarden werken en welke bij jou past, lees je in ons artikel over TOG-waarden. Let bij aankoop ook op het etiket: wil je het dekbed zelf en heet kunnen wassen, dan moet dat er vóór aankoop op staan.

Mythe versus feit, en de fouten die het vaakst gemaakt worden

Mythe versus feit

Veelgemaakte fouten

• Het dekbed in een te kleine trommel proppen. Het wordt niet schoon, spoelt slecht uit en belast de machine.
• Te veel wasmiddel of wasverzachter. Laat de vulling plakken en klonteren.
• Heter wassen dan het etiket toestaat. Kan krimp, beschadigde vulling en losgeraakte naden geven.
• Het dekbed half droog terug in het overtrek doen of opbergen. Geeft een muffe geur en kan schimmel veroorzaken.
• Drogen op hoge temperatuur om tijd te winnen. Vooral dons en synthetische vezels kunnen daar blijvend door beschadigen.
• Nooit het overtrek wassen maar wel het dekbed. Het overtrek is de laag die het vaakst in de was moet.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet je een dekbed wassen?

Een dekbed met overtrek was je als richtlijn één à twee keer per jaar. Het overtrek vangt het meeste zweet en huidvet op en gaat zelf veel vaker in de was, meestal elke één tot twee weken. Vaker wassen is verstandig bij nachtzweten, als er een huisdier op bed ligt of als je het dekbed zonder overtrek gebruikt. Heb je een huisstofmijtallergie, dan adviseert Thuisarts dekbedden om de zes weken op 60 graden te wassen, wat alleen kan als het etiket die temperatuur toestaat. Tussen de wasbeurten door helpt het om je dekbed elke ochtend open te slaan en af en toe te luchten.

Op hoeveel graden was je een dekbed?

Op hoeveel graden je een dekbed wast, bepaalt het etiket, en dat verschilt per vulling. Synthetische dekbedden mogen vaak op 40 of 60 graden, soms hoger. Dons en veren wassen meestal lauw tot warm, omdat hete was de vulling kan beschadigen. Wol en zijde mogen vaak helemaal niet in de wasmachine, of alleen koud tot lauw op een wolprogramma als het etiket dat noemt. Heb je een huisstofmijtallergie, dan is 60 graden het gangbare advies, maar was nooit heter dan het etiket toestaat. Staat er alleen dat het in de machine mag, kies dan fijnwas en lauw tot warm water.

Past een tweepersoons dekbed in de wasmachine?

Een tweepersoons dekbed past vaak niet in een gewone wasmachine, en een lits-jumeaux dekbed nog minder vaak. Het gaat er niet om of je het erin gepropt krijgt, maar of het dekbed in de trommel los kan bewegen. Is dat niet zo, dan wordt het niet overal schoon, spoelt het wasmiddel slecht uit en krijgt je machine een zware natte lading te verwerken. Kijk in de handleiding hoeveel de trommel aankan en of er een dekbedprogramma is. Past het niet ruim, ga dan naar een wasserette met grote machines en drogers, of laat het dekbed reinigen door een stomerij of wasserij.

Kun je een donzen dekbed zelf wassen?

Een donzen dekbed kun je zelf wassen als het etiket dat toestaat en je een ruime trommel hebt, bij voorkeur een voorlader. Was het los, lauw tot warm op fijnwas, met weinig donswasmiddel of mild wasmiddel, zonder wasverzachter en met een extra spoelbeurt. Droog het daarna op de laagste temperatuur met droogballen en schud het tussendoor uit; reken op een aantal uur. Het dekbed moet volledig droog zijn, anders gaat het dons klonteren en muf ruiken. Mag het niet thuis of past het niet, kies dan een reinigingsdienst die dons met water reinigt, want traditionele chemische reiniging kan dons beschadigen.