Polyether, schuimrubber of koudschuim: wat is het verschil?

Eén familie: alles is polyurethaanschuim

Wie matrassen vergelijkt, ziet een rij namen langskomen: polyether, schuimrubber, koudschuim, HR-schuim, comfortschuim, traagschuim. Het lijken allemaal verschillende materialen, maar de meeste ervan zijn familie van elkaar. Ze zijn gemaakt van polyurethaan, afgekort PU.

Polyurethaan ontstaat als je twee grondstoffen met elkaar laat reageren: een polyol en een isocyanaat. Voor zacht schuim wordt daar meestal een beetje water aan toegevoegd. Dat water reageert met het isocyanaat en vormt kooldioxide, en die gasbelletjes laten het mengsel opschuimen. Zo krijg je een open celstructuur: een skelet van dunne wandjes met lucht ertussen. De Europese branchevereniging voor PU-schuim zegt dat de grondstoffen uit aardolie komen en dat er altijd een reeks hulpstoffen nodig is om goed schuim te maken.

Door met de recepten, de hulpstoffen en de manier van uitharden te spelen, maak je heel verschillende schuimen. Licht en zacht, zwaar en veerkrachtig, of traag en omhullend. De Consumentenbond zegt het eenvoudig: koudschuim en traagschuim zijn allebei speciale soorten PU-schuim. Gewoon polyether is de basisversie.

Wat is polyether precies?

Strikt genomen is polyether de naam van een groep chemische stoffen. Een bepaald soort polyether, de polyetherpolyolen, wordt gebruikt als grondstof voor polyurethaan. In de winkel betekent het woord iets anders: daar is polyether het gewone, zachte schuim dat al tientallen jaren in matrassen en kussens zit.

Polyetherschuim is licht en goedkoop. Dat maakt het geschikt voor eenvoudige toepassingen. Volgens de Consumentenbond wordt het in matrassen voor volwassenen alleen nog gebruikt in de goedkoopste versies. De kwaliteit is niet slecht, maar het voelt minder soepel en comfortabel dan andere schuimsoorten.

Wat is dan het verschil met het gewone PU-schuim dat je soms in een omschrijving ziet staan? In de praktijk is dat klein. Volgens de Consumentenbond verschilt normaal PU-schuim van koudschuim door een lagere dichtheid en een lagere veerkracht, en heeft het geen traagschuimeffect. Polyether hoort bij die eenvoudige kant van de familie.

Waar is een polyether matras goed voor?

Een polyether matras kan prima zijn voor een logeerbed, een slaapbank die af en toe gebruikt wordt of een tijdelijke oplossing. Voor elke nacht is het minder geschikt. Lichter schuim met een lage dichtheid slijt sneller: Sleep Foundation schrijft dat polyschuim met een lage dichtheid veel sneller kan verslijten, terwijl schuim met een hoge dichtheid langer meegaat. Je merkt dat aan kuilen waar je het meest ligt.

Schuimrubber: het woord dat iedereen gebruikt

Bijna iedereen zegt schuimrubber tegen elk zacht schuim. Toch klopt dat niet helemaal. Echt schuimrubber is gemaakt van rubber: van oorsprong natuurlatex uit de rubberboom, en later ook rubber dat langs chemische weg wordt gemaakt. Het eerste schuimrubber werd in 1929 gemaakt van opgeklopte latex.

Polyetherschuim lijkt er op het oog op en veert ook. Daarom is de naam blijven hangen. De Nederlandse Wikipedia zegt het kort: polyetherschuim wordt ten onrechte ook schuimrubber genoemd. Zoek je dus op schuimrubber matras, dan bedoel je vaak een eenvoudig schuimmatras van polyether. Bedoel je echt rubber, dan gaat het over latex. Dat is een ander materiaal met een eigen gevoel, gewicht en prijs, dat je beter leert kennen in ons artikel over het latex matras en de uitleg over natuurlatex en synthetische latex.

Wat maakt koudschuim anders dan polyether?

Koudschuim heet ook HR-schuim, van High Resilience: hoge veerkracht. Het is een van de meest gebruikte schuimsoorten in matrassen. Het schuim veert direct terug als je de druk weghaalt en heeft een hogere dichtheid dan gewoon polyether.

De naam koudschuim zegt niets over hoe koud het aanvoelt. Hij gaat over de productie. Bij het klassieke vormschuim moest de mal na het opschuimen extra verwarmd worden om het schuim volledig te laten uitharden. Bij koudschuim worden zeer reactieve polyetherpolyolen gebruikt, waardoor het schuim al tijdens het opschuimen grotendeels uithardt. Er is dan geen extra warmte van buitenaf nodig. Grappig genoeg is koudschuim dus ook op polyether gebaseerd: het verschil zit in hoe reactief de grondstoffen zijn en wat dat met de celstructuur doet.

Dat levert in je bed merkbare verschillen op:

• Veerkracht. Koudschuim veert snel terug. Draaien gaat makkelijk en je ligt niet vast.
• Puntelasticiteit. Het schuim geeft mee waar je drukt, zonder dat het omliggende vlak meezakt. Daardoor kun je er zones in maken, bijvoorbeeld een zachtere schouderzone. Hoe dat werkt, lees je bij comfortzones uitgelegd.
• Vormvastheid. Door de hogere dichtheid blijft koudschuim langer in vorm dan licht schuim.

Wil je weten wat de voor- en nadelen zijn en voor wie koudschuim het beste past, lees dan onze keuzehulp voor koudschuim. Wat het getal achter HR betekent, zoals bij HR55, staat in ons artikel over HR55.

En traagschuim, waar past dat in?

Traagschuim, ook memory foam of visco-elastisch schuim, is de derde tak van de familie. Het bestaat vooral uit polyurethaan met extra stoffen die het schuim stroperiger en zwaarder maken. Daardoor veert het langzaam terug en vormt het zich naar je lichaam. Het werd in 1966 ontwikkeld in opdracht van NASA.

Waar koudschuim direct terugduwt, laat traagschuim je eerst wegzakken. Dat geeft veel drukverlichting, maar ook een vaster gevoel bij het draaien, en het houdt meer warmte vast. Daarom zie je traagschuim vaak als dunne comfortlaag bovenop een veerkrachtiger kern. Alles over dit materiaal staat in wat is traagschuim.

Polyether, koudschuim en traagschuim naast elkaar

De tabel is een richtlijn. Binnen elke soort bestaan grote verschillen in kwaliteit. Een zwaar polyether kan langer meegaan dan een licht koudschuim. Daarom is de dichtheid zo belangrijk.

Comfortschuim: wat bedoelen ze ermee?

Comfortschuim klinkt als een eigen materiaal, maar dat is het niet. Het is een verkoopterm. De Consumentenbond schrijft dat het van alles kan betekenen: soms koudschuim, maar vaker gewoon PU-schuim of polyether, en meestal een goedkopere schuimsoort. De Consumentenbond gebruikt de term zelf niet bij het beschrijven van matrassen.

Ook bij Kameo kom je het woord tegen. Bij de Kameo Essence Matras noemen we de kern comfortschuim, en daarom zetten we de dichtheid er direct bij: een keerbare kern met een kant van SG30 (zachter, medium) en een kant van SG35 (steviger, firm). Precies die getallen zijn de informatie die je nodig hebt om te vergelijken.

Hoe lees je een matrasomschrijving?

Met drie vragen haal je de meeste onduidelijkheid weg.

1. Welk schuim zit in welke laag? Bijna alle matrassen hebben meerdere lagen. De Consumentenbond wijst erop dat de eigenschappen van de ene laag die van de andere beïnvloeden. Een slecht ventilerende laag bovenop een goed ventilerende kern maakt het hele matras warmer.
2. Wat is de SG-waarde per laag? SG staat voor soortelijk gewicht: hoeveel kilo een kubieke meter schuim weegt. Het zegt iets over hoeveel materiaal er in het schuim zit en daarmee over de levensduur, niet over hoe hard het ligt. Hoe je die getallen leest, staat in SG-waarde en dichtheid uitgelegd.
3. Hoe hard ligt het? Hardheid is een aparte eigenschap en hangt vooral af van je gewicht en slaaphouding. Lees daarvoor hoe je de juiste hardheid kiest.

Wil je weten hoe schuim van vloeibare grondstof tot matraskern wordt gemaakt, lees dan zo wordt matrasschuim gemaakt. Een overzicht van alle materialen, ook latex, veren en natuurlijke vullingen, vind je in matrasmaterialen uitgelegd.

Koudschuim en comfortschuim bij Kameo

Zoek je een matras met koudschuim, dan is de Kameo Flex Matras de duidelijkste keuze. De keerbare kern, de FlexCore, is gemaakt van HR55 koudschuim met 7 zones. Daarboven liggen een laag traagschuim van SG50, de PureSupport layer, en een FlexGrid van TPE met ruim 1000 luchtkanalen. Het schuim is CertiPUR-gecertificeerd; wat zo'n certificaat toetst, lees je in wat zit er in een matras. Door de twee modules te draaien en te combineren kies je uit zes instellingen, en het matras is geschikt tot 130 kg per slaper.

De Kameo Essence Matras is het voordeligste aanpasbare matras van Kameo, met de keerbare kern van comfortschuim SG30 en SG35 die we hierboven noemden. Medium past meestal onder 85 kg, firm daarboven. De Consumentenbond beoordeelde de Essence met een 7,0.

Meer over koudschuim als materiaal en welke matrassen we ervan maken, lees je op onze pagina over het koudschuim matras. Matrassen probeer je 100 nachten thuis.

Veelgestelde vragen

Is polyether hetzelfde als schuimrubber?

Niet helemaal. Echt schuimrubber is gemaakt van rubber, van oorsprong natuurlatex. Polyether is een polyurethaanschuim dat erop lijkt en ook veert, en daarom vaak schuimrubber wordt genoemd. Bedoel je echt rubberschuim, dan gaat het over latex.

Wat is beter: koudschuim of polyether?

Voor dagelijks gebruik is koudschuim meestal de betere keuze. Het heeft een hogere dichtheid en veerkracht, blijft langer in vorm en laat zich zoneren. Polyether is lichter en goedkoper, en past vooral bij een logeerbed of tijdelijk gebruik.

Is koudschuim ook polyurethaan?

Ja. Koudschuim, polyether en traagschuim zijn allemaal polyurethaanschuim. Ze verschillen in grondstoffen, hulpstoffen en productieproces. Koudschuim wordt gemaakt met zeer reactieve grondstoffen, waardoor het uithardt zonder extra warmte en een veerkrachtige celstructuur krijgt.

Wat betekent comfortschuim?

Comfortschuim is geen vaste schuimsoort maar een verkoopterm. Het kan koudschuim zijn, maar vaker gaat het om gewoon PU-schuim of polyether. Vraag daarom altijd naar het soort schuim en de SG-waarde per laag, want daar haal je de echte informatie uit.

Waarom heet koudschuim koudschuim?

De naam gaat over de productie, niet over hoe het schuim aanvoelt. Klassiek vormschuim wordt na het opschuimen extra verwarmd om uit te harden. Koudschuim hardt dankzij zeer reactieve grondstoffen al tijdens het opschuimen uit, zonder extra warmte van buitenaf.

Hoe lang gaat een polyether matras mee?

Dat hangt vooral af van de dichtheid en hoe vaak je erop slaapt. Schuim met een lage dichtheid slijt sneller dan zwaarder schuim, en polyether zit meestal aan de lichte kant. Voor een logeerbed kan het jaren goed blijven; bij elke nacht gebruik zie je sneller kuilen.